Popularne zioła

POPULARNE ZIOŁA

Popularne zioła do uprawy w domu i ogrodzie – przedstawiamy te najbardziej sprawdzone. Nie ma to jak smak świeżych ziół. Możecie je uprawiać w swoim ogrodzie lub nawet na balkonie! Jakie zioła wybrać, jak o nie dbać, jak je później wykorzystać? Wszystkie te informacje przedstawiamy poniżej.

MIĘTA

Chyba jedno z bardziej aromatycznych ziół.  Jej zastosowanie jest niezwykle szerokie.  W upale jej dodatek w wodzie wspaniale orzeźwia. Zaparzona na ciepło łagodzi kłopoty żołądkowe i działa uspokajająco. Jest pomocna w przeziębieniu i bólu gardła. Doskonale sprawdza się także w kuchni – można nią przyprawiać dania wytrawne jak i słodkie desery. Idealnie komponuje się z jagnięciną, drobiem lub rybami. Jest znanym dodatkiem do popularnego drinka mojito.

Jest bardzo ekspansywną rośliną, mocno się rozrasta, dlatego w ogrodzie warto ograniczyć jej teren, na którym będzie swobodnie rosła. Mięta w ogrodzie powinna bez problemu przezimować. Lubi miejsca słoneczne, ale prażące słońce może jej zaszkodzić. Potrzebuje gleby żyznej i wilgotnej. Ma duże potrzeby wodne. Trzeba ją regularnie podlewać, ale uważnie – przelana zmarnieje. Aby pięknie rosła musimy ją regularnie uszczykiwać. To sprawi, że będzie się pięknie krzewiła i rozrastała. Zbioru mięty dokonujemy tuż przed jej zakwitnięciem. Gdy na gałązkach zaczęły zawiązywać się pączki. Ścinamy wtedy gałązki mięty do 2-3 listka. Pojedyncze listki  możemy obrywać cały czas.

Miętę kupujemy w postaci sadzonki. Możemy uprawiać ją zarówno w donicy jak i w ogrodzie. W donicy nie zapomnijmy o warstwie drenażu.

Możemy ją zamrozić w kostkach lodu by potem wykorzystać je np. do drinków. Mięta może być także pięknym akcentem dekoracyjnym. Jej kwiaty są urocze a zerwane i postawione w domu, w wazonie będą źródłem orzeźwiającego aromatu. Kwiaty mięty są także miododajne – stanowią cenny pożytek dla pszczół.

Możemy spotkać się z ciekawymi odmianami mięty np. miętą czekoladową, cytrynową, truskawkową, ananasową.

BAZYLIA

Jest rośliną jednoroczną. Najczęściej kupujemy ją w doniczce. Zazwyczaj dobrze w niej rośnie i nie wymaga przesadzania do gruntu. Idealnie sprawdzi się do upraw balkonowych lub tarasowych skrzynek. Możemy ją także z powodzeniem  wyhodować z nasion.

Lubi miejsca słoneczne ale osłonięte od wiatru. Nie stawiajmy jej jednak w prażącym słońcu – jej liście mogą zacząć żółknąć. Preferuje gleby dobrze spulchnione, żyzne i przepuszczalne, bogate w próchnicę. Podlewamy ją codziennie, ale uwaga – nie znosi przelania, jej korzenie wtedy po prostu zgniją. Pojawiające się kwiatostany usuwamy – roślina ma całe siły przeznaczać na rozwój liści a nie kwiatów i nasion. Poza tym po kwitnięciu liście tracą swoje walory smakowe. Uszczykujemy szczyty pędów – to pozwoli bazylii mocniej się rozkrzewić.

Jej aromat, tak lubiany przez ludzi może odstraszać owady.

Najbardziej popularna jest bazylia pospolita. Jednak ciekawa jest także bazylia drobnolistna lub czerwonolistna. Taka oryginalna odmiana będzie ciekawie prezentować się w zielniku.

Bardzo popularna kuchni – idealnie komponuje się z daniami typu włoskiego np. pizza, ser mozarella, pomidory. Listki bazylii dodajemy pod koniec gotowania – wtedy jej aromat nie zostanie utracony. Jej aromatyczne olejki działają także korzystnie na układ trawienny, pomaga w przeziębieniu, stanach depresyjnych a nawet dba o kondycję skóry. Dobrym pomysłem jest dorzucenie listków bazylii do kąpieli lub zaparzenie z nich herbaty. Wyjątkowy smak nada również wodzie – można dorzucić ją do dzbanka. Sprawdza się także w pielęgnacji włosów – płukana z bazylii i rozmarynu nadaje włosom połysk. Zerwaną bazylię możemy suszyć, mrozić lub przechowywać w oliwie.

SZAŁWIA

Szałwia jest rośliną wieloletnią. Poza walorami leczniczymi bardzo dekoracyjnie kwitnie. Pięknie prezentuje się więc w zielniku i w donicy. Dodatkowo jej kwiaty są bardzo lubione przez pszczoły – są dobrym źródłem pożywienia dla tych owadów.

Szałwia lubi stanowiska słoneczne, ciepłe i osłonięte od wiatru. Preferuje glebę żyzną i przepuszczalną – jej odczyn powinien być obojętny lub lekko zasadowy. Nie będzie dobrze czuła się na glebach ciężkich. Można ja uprawiać z nasion lub kupić w formie sadzonki. Wymaga ochrony w zimie, okrywamy ją np. ściółką, niestety mimo to czasem może wymarzać.

Jej charakterystyczny aromat odstrasza mszyce i ślimaki.

Zbioru liści dokonujemy przed kwitnieniem rośliny. Zebrane liście możemy ususzyć. Po kwitnieniu mocno ją ścinamy. Świeże liście szałwii możemy przez kilka dni przechowywać w pojemniku. Ususzone możemy używać nawet przez 3 lata. Zależnie od wykorzystania robimy z nich głównie napary i płukanki.

Szałwia ma przede wszystkie zastosowanie w lecznictwie i kulinariach. Najczęściej stosujemy ją do płukania jamy ustnej – przy zapaleniu błony śluzowej gardła lub problemach z dziąsłami – działa przeciwzapalnie. Zbawienne działanie na skórę ma także olejek z szałwii – niweluje bóle mięsni i stawów, pomaga w chorobach skóry. Nie można jednak przesadzić z jego stosowaniem. W swoim składzie zawiera tujon – który może podrażniać układ nerwowy. Łagodzi także dolegliwości ze strony układu pokarmowego.

W kuchni można ją wykorzystać jako dodatek do wieprzowiny, drobiu czy nawet dziczyzny. Można także przyprawiać nią dania warzywne, farsze i pasztety.

OREGANO

Oregano zwane jest także lebiodką pospolitą lub dzikim majerankiem. Możemy je spotkać naturalnie rosnące w naturze. Często uprawiane jest także w przydomowych zielnikach ze względu na małe wymagania i wieloletność.

Oregano lubi miejsca zaciszne i nasłonecznione.

Gdy kwitnie wygląda bardzo dekoracyjnie. Kwiaty ma w kolorze jasnoróżowym, ładnie i mocno pachnące, miododajne. Najlepszym momentem zbioru oregano jest właśnie jego kwitnienie – jest wtedy najbardziej aromatyczny. Obcinamy wtedy całe gałązki i suszymy. Po wysuszeniu zachowujemy jedynie liści, będą bardzo intensywnie pachnieć, bardziej niż świeża roślina. Pamiętajmy by przechowywać je w szczelnym pojemniku. Ususzoną gałązkę oregano warto dodać także do oliwy z oliwek, nadamy jej wtedy specyficzny oreganowy aromat.

Oregano to dość popularna przyprawa. Stosowana szczególnie do dań włoskich np. pizzy.

Ma także właściwości lecznicze – pozytywnie działa na układ trawienny, pomaga w wzdęciach, pobudza apetyt, działa przeciwbiegunkowo. Wspomaga także leczenie takich dolegliwości jak kaszel, zapalenie migdałków czy zapalenie oskrzeli – działa wykrztuśno. Oregano stosowane jest także w dolegliwościach reumatycznych i bezsenności. Z oregano robi się także olejek eteryczny, który ma właściwości przeciwgrzybiczne i antybakteryjne.

KOCANKA CURRY

Jest bardzo aromatyczną rośliną, zapachem przypomina popularną maggie. Zwykle kupowana jest w formie sadzonki. Możemy ją uprawiać w donicy, na tarasie czy po prostu na parapecie w kuchni.  Jest rośliną wieloletnią ale nie wytrzymuje mrozów poniżej -5 stopni Celsjusza. Musi więc zimować w pomieszczeniu. Często jest uprawiana także ze względów dekoracyjnych.

Lubi stanowiska ciepłe, nie ma dużych wymagań co do gruntu, gleba musi być jednak przepuszczalna. Toleruje słabsze i suche podłoża, dobrze znosi suszę. W donicy musimy zapewnić jej drenaż.

Wykorzystywania jest w lecznictwie, kosmetyce i chyba najszerzej w kuchni.

Ma właściwości przeciwzapalne, ściągające i grzybobójcze. Olejek z curry łagodzi bóle migrenowe, pomaga w łuszczycy, trądziku, może być stosowany na siniaki, blizny a także przy bólach mięśni. Wykazuje także działanie przeciwdepresyjne. Obniża cholesterol.

W kuchni może być dodawana do zup, sosów, mięs i ryb a także warzyw np. ziemniaków. Można ja także wykorzystać jako dekorację, kładąc gałązkę na talerzu z daniem. Jej smak jest bardzo intensywny, dlatego dajemy jej niewiele.

Świeża liście możemy obrywać i  używać na bieżąco. Możemy je także suszyć.

STEWIA

Jest bardzo popularnym naturalnym zamiennikiem cukru. Oczywiście jest od cukru dużo zdrowsza a także mniej kaloryczna a do tego bardziej słodka. Jeśli więc nie wyobrażamy sobie kawy czy herbaty bez cukru a troszczymy się o swoje zdrowie, lub musimy ograniczyć ilość spożywanego cukru zamiast sztucznego słodziku zacznijmy uprawiać stewię!

Lubi słońce i ciepło. Dobrze będzie rosła na glebach przepuszczalnych, piaszczystych, nie wymaga dużej zasobności w składniki pokarmowe. Jest wrażliwa na przymrozki, źle znosi zarówno suszę jak i zalanie – powinna mieć zawsze dobry drenaż.

Stewię możemy ją uprawiać w gruncie jak i w donicy. Generalnie stewia jest rośliną wieloletnią, ale raczej nie przeżyje zimy w ogrodzie.

Aby ładnie się rozkrzewiała należy uszczykiwać jej szczyty. Obcinamy również kwiaty – obniżają wartość liścia. Po kwitnięciu roślina staje się gorzkawa.

Stewia wykorzystywana jest także w kosmetyce i lecznictwie. Działa bakteriobójczo i dezynfekująco – dzięki temu łagodzi skórę trądzikową, egzemy i przyspiesza gojenie się ran. Chroni zęby przed próchnicą, jest polecana dla osób mających kłopoty z trawieniem, mogą spożywać ją chorzy na cukrzycę typu II. Jej słodki smak pochodzi od zawartych glikozydów stewiolowych. Ale poza glikozydami zawiera także witaminę C, beta-karoten, wapń, magnez, żelazo i inne mikroelementy.

Zbiory na jesieni – wtedy jest najsłodsza. Zebraną stewię najlepiej ususzyć – 1 łyżeczka suszu osłodzi 1 litr wody. Suszone liście są dużo słodsze niż świeże. Możemy także zrobić ekstrakt ze stewii gotując liście w małej ilości wody. Gdy mikstura odparuje otrzymamy zagęszczony wyciąg.

Przeczytaj także:

Wykorzystanie zebranych ziół

Zioła w ogrodzie i w donicy

Centrum Ogrodnicze
Hortorus Bartosiewicz Sp. J.

ul. Płochocińska 81
03-044 Warszawa, Białołęka